⚖️ Puan Yönetimi
Risk skala aralıkları, faaliyet taban puanları ve bölüm puan kuralları
Formül: 1 + min(Faaliyet Puanı ÷ Bölücü, 1) × Maks. Oran
| "Sprinkler yoksa daha fazla puan versin" istiyorum | → Sekme 3 (Mühendis) / 5 (Saha Satış) |
| "Kuyumcunun taban puanı çok yüksek" diyorlar | → Sekme 2: Faaliyet Taban Puanları |
| "80 puan Standart mı Ağır mı olmalı" tartışması | → Sekme 1: Risk Skala Aralıkları |
| Otel/fabrika gibi sektöre özel bir soru var | → Sekme 4: Ek Soru Puanları |
| "Tehlikeli sektörlerde ek sorular daha ağır sayılsın" | → Sekme: Faaliyet Risk Çarpanı |
| Rapor sonundaki Yangın/Deprem/Sel/Fırtına çubukları | → Faaliyet Risk Çarpanı sekmesi altında, "Kategori Bazlı Risk Özeti" |
🧮 Genel Mantık — Puan Nasıl Hesaplanır?
Bir raporun nihai puanı 3 katmanın toplamıdır:
- Taban Puan — tesisin faaliyet koluna göre başlangıç puanı (örn. bir kimyasal fabrika yüksek, bir kırtasiye dükkânı düşük taban puanla başlar)
- Bölüm Puanları — formdaki her sorunun cevabına göre eklenen/çıkarılan puanlar (sprinkler varsa puan düşer, yoksa artar gibi)
- Faaliyet Risk Çarpanı — sektöre özel ek soruların puanı, o sektörün GENEL tehlike seviyesine göre biraz büyütülür/küçültülür (aşağıda ayrıca, çok basit anlatılıyor)
- Kritik Kombinasyonlar — bazı çok tehlikeli senaryolar (örn. dikey mimari + yanıcı cephe) puan ne olursa olsun kategoriyi otomatik olarak en ağır dereceye zorlar. Bunlar kod içinde sabittir, bu sayfadan değiştirilemez.
Toplam puan, en sonunda Risk Skala Aralıkları tablosundan bakılarak bir kategoriye (örn. "2. Derece Standart Risk") çevrilir.
📊 Sekme 1: Risk Skala Aralıkları
Puan aralıklarının hangi kategoriye (İyi / Standart / Ağıra Yakın / Ağır Risk, her biri 3 dereceli) karşılık geldiğini belirler. HEM mühendis HEM saha satış raporu bu AYNI tabloyu kullanır — burada yapılan bir değişiklik ikisini de aynı anda etkiler.
Min/Max puan aralıklarını değiştirirken, bir sonraki satırın Min'i ile bu satırın Max'i arasında BOŞLUK bırakmayın (örn. biri 0-40 diğeri 41-80 olmalı, 42-80 değil) — aksi halde bazı puanlar HİÇBİR kategoriye düşmeyebilir.
🏭 Sekme 2: Faaliyet Taban Puanları
Her faaliyet kolunun (örn. "Yağ Fabrikası", "Kuyumcu") başlangıç puanı. Bu tablo da mühendis ve saha satış arasında ORTAK.
- Risk Sınıfı A/B/C/D — mühendis raporunda, tesis KENDİ sınıfını (A=düşük...D=çok yüksek) elle seçer. Belirli bir faaliyetin özel bir kaydı yoksa, o sınıfın "DİĞER X SINIFI" genel değerine düşer.
- Risk Sınıfı 1-5 (🟩🟨🟧🟥⬛) — Y55 (sadece saha satışta bulunan, mühendis formunda olmayan) faaliyetler için AYRI bir 5 dereceli renk sistemi. Karıştırılmasın: A/D harfleri mühendis, 1-5 rakamları Y55 içindir.
- "ORTALAMA SAHA SATIŞ SINIFI" — saha satışta, hiçbir özel kayda uymayan bir faaliyet için düşülen genel varsayılan (satışçı A/B/C/D gibi bir sınıf seçmediği için gereklidir).
⚙️ Sekme 3 ve 5: Bölüm Puan Kuralları (Mühendis / Saha Satış)
Formdaki HER sorunun cevabına göre puan ekleyen/çıkaran kurallar. İkisi AYRI tablodur (form alanları farklı olduğu için) ama MANTIK ve arayüz birebir aynıdır.
- Bölüm başlığına tıklayın — o bölümdeki soruları/seçenekleri açar (▾).
- Bölüm Ağırlığı slider'ı (0-200%) — o bölümün TÜM puanlarını aynı anda büyütür/küçültür. %100 = değişiklik yok.
- "Yok" cezası: +8 → +10.4 (1.3 kat arttı)
- "Var" ödülü: -8 → -10.4 (1.3 kat arttı — eksi yönde de büyüdü)
Yani ağırlığı artırmak, o bölümdeki HER cevabı (hem cezayı hem ödülü) orantılı olarak büyütür — sadece "kötü" cevapları değil.
- Her satırın kendi puan slider'ı (-100/+100) — Kırmızı/artı (sağa doğru) = bu cevap riski ARTIRIR. Yeşil/eksi (sola doğru) = bu cevap riski AZALTIR. "Var/İyi" cevaplar EKSİ, "Yok/Kötü" cevaplar ARTI puan almalı — ikisi simetrik olmalı ki ağırlık artırmanın anlamı olsun.
- 💾 Bölümü Kaydet — o bölümdeki TÜM değişiklikleri tek seferde kaydeder. Ağırlık slider'ı ise kendi başına, 800ms sonra OTOMATİK kaydedilir (ayrı bir butona gerek yok).
Bu sayfadan YENİ bir soru/kural EKLENEMEZ — sadece MEVCUT kuralların puanı/ağırlığı ayarlanabilir. Forma yeni bir soru eklendiğinde, o sorunun puan kuralı geliştirici tarafından (migration ile) eklenir.
📋 Sekme 4: Ek Soru Puanları
Sektöre özel ek sorular (örn. Otel için "Mutfakta otomatik söndürme var mı?"). HEM mühendis HEM saha satış raporu bu AYNI puanları kullanır — bir soruyu burada ayarlarsanız, o soru hangi formda sorulmuş olursa olsun aynı etkiyi yapar. "Dahil" kutusu işaretli değilse, o soru cevaplansa bile puanlamaya HİÇ katılmaz.
📈 Sekme: Faaliyet Risk Çarpanı — En Basit Anlatımla
Bir örnekle başlayalım: Bir KUYUMCU düşünün, bir de KİMYASAL FABRİKA. İkisine de AYNI ek soru soruluyor: "Yangın tüpü var mı?" Ama bu soru kimyasal fabrikada ÇOK daha kritik — orada bir yangın çok daha büyük bir felakete dönüşebilir. Kuyumcuda ise nispeten daha az vahim.
Sorun şuydu: sistem bu ikisine, AYNI ek soru için, ŞİMDİYE KADAR AYNI puanı veriyordu — sanki ikisi eşit tehlikeliymiş gibi. Faaliyet Risk Çarpanı TAM OLARAK bunu düzeltiyor.
Mühendis formunda her faaliyetin bir "Faaliyet Puanı" (0-30 arası) var — bu, o SEKTÖRÜN kendi doğası gereği ne kadar tehlikeli olduğunu gösterir (kimyasal fabrika yüksek çıkar, kuyumcu düşük çıkar). Bu sekme şunu yapar: "faaliyet puanı yükseldikçe, sektöre özel ek soruların puanlarını da BİRAZ BÜYÜT."
Basit formül:
Faaliyet Puanı 0 ise → Çarpan = 1 kat (hiç büyümez)
Faaliyet Puanı 30 ise → Çarpan = en yüksek (siz ayarlarsınız, örn. 1.5 kat)
2 kaydırıcı ne işe yarar:
- Bölücü — faaliyet puanının HANGİ DEĞERDE "tam çarpana" ulaşacağını belirler. Varsayılan 30: faaliyet puanı tam 30'a ulaşınca en yüksek çarpan uygulanır. Bunu 20 yaparsanız, daha AZ tehlikeli sektörler bile hızlıca yüksek çarpana ulaşır (daha "sert" bir sistem olur).
- Maksimum Oran — EN tehlikeli sektörde (faaliyet puanı en yüksekken) ek soru puanlarının YÜZDE KAÇ büyüyeceği. %50 demek: en tehlikeli sektörde ek sorular en fazla %50 daha ağır sayılır. Bunu %100 yaparsanız, en tehlikeli sektörde ek soru puanları İKİYE KATLANABİLİR.
Somut örnek: Bir mühendis raporunda, sektöre özel ek sorulardan toplam 140 puan çıktı diyelim (varsayılan ayarlarla: bölücü=30, maksimum oran=%50):
- Faaliyet puanı 0 (çok güvenli bir sektör) → 140 puan aynen kalır
- Faaliyet puanı 15 (orta tehlikeli) → ~163 puana çıkar
- Faaliyet puanı 30 (en tehlikeli sektör) → 210 puana çıkar (%50 fazla)
Sayfadaki "Canlı Önizleme" kutusu, kaydırıcıları oynattıkça bu hesabı anında gösterir — deneyerek görebilirsiniz.
Bu çarpan SADECE sektöre özel ek sorulara uygulanır. Bina yapısı, sprinkler gibi GENEL sorular hiç etkilenmez — onlar zaten kendi puanlarını taşıyor, ayrıca büyütülmelerine gerek yok.
📊 Kategori Bazlı Risk Özeti — En Basit Anlatımla
Bir rapor açıldığında en altta 4 renkli çubuk görürsünüz: 🔥 Yangın, 🏚️ Deprem, 💧 Sel, 💨 Fırtına — her biri 0-100 arası bir "doluluk" gösterir (%30 dolu, %80 dolu gibi).
Ama perde arkasında her kategori FARKLI bir puan sisteminden gelir — Yangın ham puanı 0-300 arası bir şey olabilirken, Deprem CAT verisinden 0-100 arası bir değer olabilir. İkisini YAN YANA, aynı 0-100 çubukla göstermek için, her birini KENDİ "max" değerine göre yüzdeye çevirmemiz gerekir.
- Yangın (Mühendis) max = 200 demek: bir raporun ham yangın puanı 200 çıkarsa çubuk %100 (tam dolu) gösterilir, 100 çıkarsa çubuk %50 gösterilir.
- Bu değeri DÜŞÜRÜRSENİZ (örn. 200→150), aynı ham puan artık DAHA YÜKSEK bir yüzdeye denk gelir — çubuklar genelde daha "dolu" görünmeye başlar. YÜKSELTİRSENİZ, tam tersi olur, çubuklar daha "boş" görünür.
Bu çubuklar SADECE görsel bir özettir — raporun asıl risk skalası (İyi/Standart/Ağır Risk gibi) veya toplam puanı bu ayardan HİÇ etkilenmez. Sadece "göze nasıl göründüğünü" değiştirir.
Neden bazıları "Mühendis", bazıları "Saha Satış", bazıları "Ortak"? Yangın ve Sel'in iki formdaki puan sistemi farklı büyüklükte olduğu için AYRI max değeri var. Deprem ve Fırtına ise CAT (deprem/hava) verisinden geldiği için, hangi formdan bakarsanız bakın AYNI max değeri kullanılır.
⚠️ Değişiklik Yaparken Dikkat Edilmesi Gerekenler
- Büyük bir değişiklik yapmadan önce (örn. bir bölümün ağırlığını %50'den fazla değiştirmeden önce), mevcut birkaç raporun puanının nasıl etkileneceğini kafanızda canlandırın — küçük bir ayar bile TOPLAM skoru kategoriler arası kaydırabilir.
- Değişiklik SADECE yeni hesaplanan raporları etkiler — daha önce kaydedilmiş/onaylanmış raporların puanı GERİYE DÖNÜK değişmez.
- Emin değilseniz küçük adımlarla (örn. %10-15) değiştirin, sonuçları birkaç örnek raporla gözlemleyip gerekirse geri alın.
- Bir kuralı SİLMEK yerine puanını 0 yapmak, o kuralın ne olduğunu unutmamak için daha güvenli bir seçenektir.